İzmir Semalarında Kardeşlik Nağmeleri: Alim Gasımov’un Gönül Dünyasına Yolculuk

İzmir ile Bakü arasındaki “kardeş şehir” ilişkilerinin 40. yılı, Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu’nda yankılanan eşsiz tınılarla unutulmaz bir geceye dönüştü. Hava soğuk olmasına rağmen, İzmir’deki tüm Azerbaycan derneklerinin katılımı ve iki halkın sarsılmaz birliğiyle ısınan atmosferde, dünyaca ünlü üstad Alim Gasımov ve kızı Fergane Gasımova sahne aldı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Azerbaycan İstanbul Başkonsolosu’nun kardeşlik mesajlarıyla başlayan gecede, insan ruhunun en derin katmanlarına seslenen ve Doğu’nun kadim makam anlayışıyla şekillenen Azerbaycan’ın manevi mirası “muğam”, katılımcıları adeta mest etti.

Her eserin ardından yükselen dakikalarca süren alkışlar, konserin sonunda yerini ayakta selamlanan bir hayranlığa bıraktı.

Biz de bu büyüleyici gecenin ardından, müziği bir pırlanta gibi saklayan ve dijitalleşen dünyada manevi köklere tutunmanın önemini vurgulayan Alim Gasımov ile sanatı, kızıyla olan sahne yoldaşlığını ve muğamın geleceğini konuştuk. İşte Bora Koçu’nun gerçekleştirdiği o kıymetli röportajın detayları…

Bora Koçu: Değerli üstadım, öncelikle şehrimize hoş geldiniz, şeref verdiniz. İzmir ile Bakü kardeş iki şehir. Siz bugün İzmir seyircisini nasıl buldunuz?

Alim Gasımov: Hoş bulduk. İzmir, benim için Türkiye’nin en sevdiğim şehirlerinden biri. Sovyetler Birliği döneminde dört “Gasımov” olarak, yani Talat Gasımov, Alim Gasımov, Huraman Gasımova ve Fidan Gasımova olarak buraya gelmiş ve konser vermiştik. Ardından bizi buradaki Fransız Konsolosluğu da davet etmişti. İzmir bizim için çok kıymetli.

Bugün hava çok soğuktu; hem halk hem de müzisyenler üşüyordu. Ancak buna rağmen seyircilerin ve buradaki Türkiye Türkleri ile Azerbaycan Türkü kardeşlerimizin sevgisi havayı ısıtıverdi. Bizim birbirimize olan bağlılığımız bize büyük bir onur verdi.

Azerbaycan ve Türkiye bayraklarının dalgalanması ve marşlarımızın okunması ayrıca gurur vericiydi. İnşallah bunun devamı gelir ve her zaman böyle güzel günlerde bir arada oluruz.

Bora Koçu: Birçok uluslararası üne sahip sanatçının sizden ilham aldığı biliniyor. Siz geleneksel müziğin evrensel başarıya ulaşmasını neye bağlıyorsunuz?

Alim Gasımov: Biz büyük ustalardan ders aldık; kendileri hayatta olmasa da plaklarından ve ses kayıtlarından çok şey öğrendik, onlardan feyz aldık. Bu yüzden, bugünkü müzikler ne kadar coşkulu olursa olsun, hepsinin kökü bizim klasik müziğimizde ve halk şarkılarımızdadır, muğamlardadır.

Muğamları taş plaklardan dinledim; Hafız gibi isimler vardı, şimdi adlarını tam hatırlayamasam da hepsini dinlerdim. Onlar da tıpkı bizim muğamlarımız gibi okuyorlarmış. Maalesef son zamanlarda Türkiye sahnelerinden biraz uzak kaldılar ve eskisi kadar dinlenmiyorlar. Ancak Azerbaycan’da bu muğamlar hâlâ az da olsa dinleniyor.
“Hak nazlıdır ama yıkılmaz” derler; muğam da manevi bir değer olduğu için her iki kardeş ülkenin sahnelerinde yeniden hak ettiği önemi göreceğine inanıyorum. Biz de sık sık Türkiye’ye konserlere geliyoruz ve muğamın nasıl ilgiyle dinlendiğini, nasıl sevildiğini bizzat görüyoruz.

Bora Koçu: Kızınız Fergane Hanım ile uzun süredir aynı sahneyi paylaşıyorsunuz. Sahnede aranızda bir baba-kız ilişkisi devam mı ediyor, yoksa usta-çırak ilişkisine mi dönüşüyor?

Alim Gasımov: Allah şahittir ki, sahneye adım attığımız an o baba-kız ilişkisi unutuluyor. Biz artık o sahnede, iki kanadıyla uçan bir güvercin gibi sanat yoldaşı oluyoruz.
Bu dünyada her şey çift olduğu gibi, bizim sahnedeki paylaşımımız da bu birliktelikten ve bütünlükten ibarettir. Karşılıklı olarak birbirimize şevk ve gurur vererek bu sahneyi paylaşıyoruz. Fergane henüz genç; ona tek başına olduğu zamanlarda da başarılar diliyorum. Ancak nefesim yettiği sürece inşallah sahneye birlikte çıkacağız ve beraber uçacağız.

Sanat yolculuğunda tek başına uçacağı zamanlar da elbette gelecektir. O zamanlar için de şimdiden yolunun açık olmasını diliyorum. Allah herkesin olduğu gibi bizim de evlatlarımızın, torunlarımızın, dünyamızın ve halkımızın yardımcısı olsun, bizleri korusun.

Bora Koçu: Dünyada müzik dijitalleşirken, siz muğamın geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Alim Gasımov: Haklısınız, artık yapay zekâ şarkı besteliyor, söz yazıyor. Hayatımızda yediğimiz içtiğimizden maneviyatımıza kadar pek çok şey bir nevi sunileşti. Ancak insanoğlunun her zaman “orijinal” olana ihtiyacı vardır.

Manevi değerlere önem veren insanlar her zaman asıl olanı arayacak, onu düşünecek ve onu dinleyecektir. Benim inancım odur ki, manevi bir değer olan müziğimiz, muğamımız her zaman bir pırlanta gibi değerini koruyacaktır.

Pırlantayı herkes kullanamaz; piyasada sahte altınlar ve süs taşları her zaman vardır ama pırlantanın değerini ancak ondan anlayanlar bilir. Muğam da tıpkı bir yüzük taşı gibi her zaman kendi kıymetinde kalacaktır.

Bora Koçu: Son olarak, sizi severek dinleyen Türkiye Türkü hayranlarınıza buradan ne mesaj vermek istersiniz?

Alim Gasımov: Hayatın getirdiklerine ayak uydurmak elbette gereklidir. Ancak her ne olursa olsun, asıl mülkümüz olan manevi değerlere, samimi sözlere, kalbe doğan hakikatlere, büyüklerimizin öğütlerine ve müzikle iç içe geçmiş değerlere sahip çıkmak gerekir.

İnsanın maneviyatı ancak bu değerlerle zenginleşir. Türk ve Azerbaycan halklarına başarılar diliyorum. Her zaman manevi değerlerin kıymetini bilen toplumlar olarak bu dünyada var olmanızı temenni ediyorum. Allah’a emanet olun, hepinizi öpüyorum.