TARTIŞMALI TAPU OYUNU: İzmir’in Tarihi Meslek Fabrikası Kimin?

Halkapınar’ın kalbinde, gökdelenlerin gölgesinde kalan asırlık “Kargir Un Fabrikası”, bugün mülkiyet savaşlarının tam merkezinde. “Beyazıt Baba Vakfı” iddiasıyla hazırlanan 2025 tarihli yeni tapu, 117 yıllık geçmişi ve 1926 tarihli Bakanlar Kurulu kararını yok mu sayıyor? İşte adım adım Meslek Fabrikası düğümü.

117 Yıllık Sessizlik: “Bu Vakıf Neredeydi?”

İzmir Konak Halkapınar Mahallesi 1443 ada 7 parselde bulunan 4.370 metrekarelik devasa mülk, resmi kayıtlara göre 1908 yılında Osmanlı vatandaşları Yuan Tuzakoğlu ve Vasil İstefanidi tarafından inşa edildi. “Tuzakoğlu Un Fabrikası” olarak tarihe geçen bu yapı için bugünlerde siyasi kanattan “Beyazıt Baba Vakfı’na ait” çıkışları yükseliyor. Ancak akıllara tek bir soru geliyor: 117 yıldır hiçbir hak iddia etmeyen bir vakıf, nasıl oluyor da 2025 yılında aniden mülk sahibi olarak belirebiliyor?

Arsa Değeri mi, Vakıf Kültürü mü?

Meslek Fabrikası’nın hemen yanı başında yükselen 50 katlı gökdelenler ve bölgedeki rant artışı, mülkiyet tartışmalarının “manevi” değil, “duygusal” sebeplerle yapıldığı şüphesini doğuruyor. Şerefiyesi son derece yüksek olan bu arazinin, “vakıf malı” denilerek belediyeden alınmak istenmesi, kamuoyunda “tarihi bir binaya ve arsasına çökme girişimi mi?” sorusunu sitemli bir şekilde sorduruyor.

Bakanlar Kurulu Kararı Kapı Gibi Ortada!

Mülkiyet tartışmalarına son noktayı koyacak en güçlü kanıt ise 6 Nisan 1926 tarihli İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar Kurulu) kararı. Belgelere göre:

• Fabrika, mülk sahiplerinin ayrılmasıyla Emval-i Metruke (Terk Edilmiş Mallar) kapsamında Maliye Hazinesi’ne geçti.

• Dönemin Maliye Vekaleti, taşınmazın İzmir Belediyesi’ne satılmasını teklif etti.

• 185 bin TL bedel karşılığında bu satış onaylandı.

Eğer bu mülk iddia edildiği gibi bir vakfa (Evkaf Vekaleti) ait olsaydı, satış işleminin Maliye Vekaleti üzerinden değil, Vakıflar üzerinden yapılması gerekirdi. Oysa resmi arşivler, muhatabın doğrudan Maliye Hazinesi ve İzmir Belediyesi olduğunu tescilliyor.

“Sipariş Tapu” İddiası

AK Parti kanadından medyaya servis edilen 8 Ekim 2025 tarihli tapu belgesi, tapu dairelerinin işleyişini bilenler için soru işaretleriyle dolu. Tapu idareleri re’sen (kendi başına) araştırma yapmaz; bir kamu kurumundan gelen “burası bize aittir” yazısını işleme koyar. Dolayısıyla, 2025 yılında düzenlenen bir kağıt parçası, 1926’daki kamulaştırma ve mülkiyet gerçeğini hukuken karartmaya yetmiyor.

Gayrimüslim Vakfı mı, Bektaşi Vakfı mı?

İddia edilen Beyazıt Baba Vakfı bir Bektaşi vakfı olsa bile, Osmanlı’dan bu yana bu tür yapıların yönetiminde devlet müdahalesinin sınırları bellidir. Kaldı ki, asıl mülk sahipleri olan Tuzakoğlu ve İstefanidi’nin Hristiyan olması, buranın bir “Cemaat Vakfı” statüsünde değerlendirilmesini gerektirir. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün kendi sitesinde bile belirttiği üzere; cemaat vakıfları kendi yönetim kurullarınca yönetilir, Genel Müdürlük tarafından el konulamaz.

Sonuç: Hak Sahibi İzmir Büyükşehir Belediyesi’dir

Hukuki süreçler ve tarihi belgeler toplandığında tablo netleşiyor:

1. Fabrika şahıs malıyken Hazine’ye geçmiştir.

2. Hazine, bedeli mukabilinde mülkü İzmir Belediyesi’ne satmıştır.

3. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün mülkiyeti yönetme veya ele geçirme yetkisi yoktur.

Bugün “Meslek Fabrikası” adıyla İzmir halkına hizmet veren bu tarihi yapı, siyasi manevralarla değil, hukukun üstünlüğüyle korunmalıdır. İzmir’in malı, İzmirli’de kalmalıdır.

Kaynak / gaze-temiz