KAHVECİLERİN TOPUKLU EFESİ

Tunç ERCİYES

Bugün 2 Şubat… 103 yıl önce İzmir İktisat Kongresi’nde önce kadınlar toplandı. Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk biliyordu ki bu dünyada var olan her şey kadının eseridir. Kadın annedir, önce çocuğunu sonra toplumu eğitir. Şeffaftır. Kin tutmaz, içine atmaz, kadın elinin değdiği yeri parlatır. Verilen görevi en iyi şekilde yapar. Üretkendir…

11 Ocak 2026 Pazar günü İktisat Kongresi’nin ruhunu taşıyan salonda bir kadın galip geldi. İzmir Kahveciler Odası yeni başkanını seçti. Jale Büyükdemir, 25 yıllık saltanatı sona erdirdi ama….

DÜĞÜN EVİ…

Esnaf seçimleri, düğün gibi geçiyor. Oyların kullanacağı mekanlar düğün salonu gibi renkli, her yer bayraklar, broşürler, afişlerle süslü… Keşkek yerine tavuk, pilav ikram ediliyor. Nikah şekeri olarak ufak hediyeler… Her düğünde olduğu gibi enişte kavga çıkarıyor. Sonra tatlıya bağlanıyor. Başkan düğün sahibi olduğu için avantaj onda her şey kontrol altında… Bazen de esnaf değişim istiyor. Yılların başkanını tahtından indiriyor.

ATA’NIN DEDİĞİ OLUYOR…

 

Büyük Başkan, Esnaf teşkilatının babası Yalçın Ata’nın işaret ettikleri kazanıyor. Rüzgar ondan yana ancak bazen yol kazaları olabiliyor. Şimdilik bir iki seçim böyle geçti. 128 oda Mart sonuna kadar düğünlerini yapacak. Sonra Büyük Başkanın şölen zamanı gelecek. Sonuçlar böyle giderse rakip bile çıkmayabilir. Çıksa da Ata siler süpürür.

 

Kahveciler Odası ve Pazarcılar Odası seçimleri tekrar yapılacak!

 

İSİM KADERİMİZDİR…

 

Geçen gün başkanlığı gasp edilen Jale Büyükdemir’i ziyaret ettim. Kahvecilerin gözbebeği… 18 yıldır mekanın sahibi… Babadan almış ocağı… Baba da hala geliyor ama patron Jale Hanım… Kırklı yaşların son basamaklarında, kahveciliği reşit olmuş… Siyaset ile işi yok esnaf için yaşıyor. Onlar için herkese yakın olmaya çalışıyor. Oldukça doğal biz sohbete başlamadan önce iki kalem alıyor birini toka gibi yapıp saçlarını topuz yaptığı saçına takıyor. Diğeri siparişleri yazmak için kulak arkası yapıyor. Tepsiye doldurduğu çayları masalara servis ediyor. “Haydi! Tavşan kanı bunlar…” Çay sevmeyene Heybeli, oralet, kahve çeşitleri de var. Masalar dolu…

 

Kahvehane, emeklinin ikinci evi, öğrencinin okuma ve ders çalışma mekanı, bazen de harçlığını çıkardığı yer… Pazarcının soluk aldığı… Sohbetin her türlüsünün yapıldığı mekanlar. Ramazan ayında daha da renkli olur. Teravi sonrası gelen müşteri sahurunu burada yapıp gider. Çayımızı yudumlarken sohbete başlıyoruz. Çayda çay hani… Sonra sohbet koyulaşıyor. Bir kahvenin kırk yıl hatırı var diyoruz.

Belli dönem kadınların önünden geçmeye çekindiği, sadece erkeklerin girdiği haneler şimdilerde topuk seslerinin, şen kahkahaların yükseldiği mekanlar olmuş. Bulunduğumuz mekan Poligon durağında Billur Kıraathanesi… Billur gibi bir mekan… Tertemiz, kadın eli değdiği belli… Güleryüzle hizmet eden, tam bir esnaf…

İsimler çok önemli… Ailenin bize koyduğu etiket geleceğimizi belirliyor. Jale; saf, zarif, çiğ tanesi saflığında anlamına geliyor Büyükdemir ise gücü, dayanıklılığı…

NEDEN BAŞKAN ADAYI OLDU?

İsmail Başkanın, ağabeyi olduğunu ancak sorunları görmezden geldiği ve artık meslek körlüğüne yakalanıp, yorgunluk belirtisi gösterdiğini görünce, defalarca onunla görüşüp kahveci esnafının sorunları için mücadele edilmediğini anlayıp, dört yıl önce Kahvecilerin Başkanı İsmail Hakkı Kırdı’nın 21 yıllık hükümdarlığını bitirmek için yola çıkıyor. Daha doğrusu esnaf tarafından ittiriliyor. Henüz çok genç… Baba dostu kahvecileri yanına alıp yola çıkıyor. Sadece 17 oy ile kaybediyor. Yılmıyor. Yorulmuyor… Kaybettiği gün seçim çalışmalarına başlıyor.

Pandemi döneminde esnafın kapanma noktasına gelmesini başkanın çok fazla çaba sarf etmemesini görmesi yüreğini dağlıyor. “Bu sefer olmadı ama daha çok çalışacağım kahveci dostlarım benim hazır olmadığımı düşünmüş olmalı…” diyor. Artık kendisi gibi kadın kahveciler de işin başına geçmeye başlıyor.

Esnafın sorunlarını biliyor. “Onlara sizin için ne yapabilirim?” diye soruyor. Dinliyor, dertlerini dert ediniyor. Çözüm önerileri üretiyor. Projeler yapıyor. Hiçbir şey imkansız değil yaparız diye düşünüyor. Kahvecilerin ablası oluyor. Ondan büyük, baba yadigarı dostlar bile ona bakarken gözleri parlıyor. “O bizim geleceğimiz” diyorlar.

ÜÇ ADAYLI SEÇİM…

Dört yıl geçiyor. Jale Başkan yanındaki gücün farkında, ama ayak oyunlarını bilmiyor. Herkesi kendi gibi iyi niyetli görüyor. 11 Ocak 2026 üç aday seçime giriyor. Mevcut başkan düğün sahibi olduğu için onun borusu ötüyor. Ama oda Jale başkanın ayak seslerinin farkında, tüm çabasına rağmen 160 oy fark yiyor. Çeyrek asırlık başkan tarih oluyor. “Duvardaki resminle avunur gönlüm. Daha dün yanımdaydın… ” diye ona oy atan esnaf üzülse de, “yaşasın yeni başkan” diye davul, zurna sesi birbirine karışıp, hep birlikte halay çekiliyor.

UMUTLAR TAZELENDİ…

Artık esnaf için pembe umutlar zamanı… Odanın yeniden güçlenmesi, esnafın sorununa çözüm üretilecek, düğününde birlikte eğlenip gerekirse salon tutulacak. Kredi, çırak imkanı sağlanacak. Şeffaf bir yönetim anlayışı ile esnafın yanında olunacak. Mahallenin ışığı parlayacak. Belediyelerle görüşüp, özel su bedeli ve daha düşük katı atık bedeli imkanı yaratılacak. Doğalgaz ve tüp ile ilgili özel projeler hazırlayacak. Esnafın daha uygun fiyatlarla hammadde alması için çalışmalar yapacak. “Mazbatayı alıp, yola rahvan olalım. Bizi çalışmak kurtarır” diye düşünüyor. Çiçeği burnunda başkan… Ancak…

OLMADI BAŞTAN…

Öte yandan 25 yıl koltuğu ısıtan başkan yarışı bırakmak istemiyor. Esnafın görüşüne saygı duymayıp, bir mazeret bulup, seçimi iptal etmek istiyor. “Öyle kavga gürültü de yok. Baskı yok ama biz oldu diyelim.”, “Başka ne yapalım?” diye aralarında konuşuyorlar. Listeler karşılaştırılıyor. O da ne Jale Hanımın listesinde yedeklerde bir isim eksik yazılmış. Olacak iş değil buradan yürünebilir. Hemen itiraz edelim… Hakem hatası ile seçim tekrar yapılacak. Divan Kurulu yani Genel Kurulların hakemi bu listeleri kontrol etmeliydi. Tabii ki ‘boşver kaybedersek bunu kullanıp tekrar seçime gideriz’ diye düşünüldüğüne inanmıyorum ama…

“Yenilen pehlivan güreşe doymazmış” derler. “Hamama giren de terler”, “Meyve veren ağaç taşlanır” neyse birçok atasözü var. Duruma uygunu siz seçin! Konak Seçim Kurulu itirazı kabul ediyor. Jale başkan mazbatasını almayı beklerken gazeteden seçim iptal haberini öğreniyor. Seçim kurulunu aradığında, “Aaa bizde sizi arayacaktık. Seçim iptal edildi” deniliyor. İktidarının tüm gücüne rağmen 160 oy fark yiyen başkan kenara çekilip Jale başkana destek olmak yerine tekrar sandık kurdurtuyor.

TEKRAR SEÇİM…

Odaya atanan kayyum seçim tarihini 01 Mart Pazar günü olarak belirliyor. Şimdi tek maddelik seçim zamanı… Yeni adayda çıkabilir. Bence yakışan Jale Başkanın tek liste ile seçime girmesi, Kırdı’nın gönülleri kırmayıp, sandıktan çıkan sonucu kabul etmesi… yapılan yeni seçimde 160 oy farkı daha da yükselecektir. Bazen yenilgiyi kabul etmek seni efsaneleştirir. Ama koltuk hırsı… İşte CHP kurultayı en yakın örnek… Kılıçdaroğlu ilk turda Özel’in kolunu kaldırıp ikinci tura girmese ve kurmayları yerine kendini bildiğini okusa hala halkın gözünde bir yeri olurdu. Kahvecilerin onursal başkanı olmak kendi elinde Kırdı’nın ya efsane olacak ya da…

TROLLER BOŞ DURMUYOR…

Şimdi sosyal medyada çamur atma yarışı başladı. İsmail Hakkı Kırdı artık başkan olmamasına, odaya kayyum atanmasına rağmen hala başkan gibi davranıyor. Güneş balçıkla sıvanmaz. Kahveci esnafının hanesine bir güneş gibi doğan Jale Büyükdemir etrafında toplanma zamanıdır. 01 Mart kahvecinin bahar günü olacak…

AHİLİK NASİHATI…

Böyle bel altı çatışmalarda bulunmaya çalışanlara PİR AHİ EVRAN VELİ nasihati hatırlatmalı…

“Harama bakma, haram yeme, haram içme… Doğru, sabırlı, dayanaklı ol, Yalan söyleme… Büyüklerinden önce söze başlama, kimseyi kandırma, kanaatkar ol. Dünya malına tamah etme… Yanlış ölçme, eksik tartma. Kuvvetli ve üstün durumda iken affetmesini, hiddetli iken yumuşak davranmasını bil ve kendin muhtaç iken bile başkalarına verecek kadar cömert ol.”

HAYIRLI KANDİLLER…

Berat Kandili gönüllerin arındığı, birlik ve beraberliğin yeniden hatırlandığı, günahlardan beraat edilebilecek bir gündür. Kandiliniz mübarek olsun.

FIRINCININ DÜĞÜNÜ…

Yarın İESOB salonunda Fırıncılar Odasının seçimi yapılacak. Hayırlı olsun. Başkanım Çarşamba günü yanındayız!

AÇIN RADYONUZUN SESİNİ…

RADYO EGE’de SEZEN AKSU söylüyor. SULTAN SÜLEYMAN… Seçime giren başkan adaylarına gelsin…

“Kaç çiçek soldu, hani bu sondu? Hani bir sarı fırtına koptu zamansız, Kaç tohum filiz dondu. Hani bir acı yel savurdu, yürekler… Son defa vurdu. Bu dünya ne sana ne de bana kalmaz… Dünya ne sana ne de bana kalmaz… Sultan Süleyman’a kalmadı, böyle hiçbir kitap yazmaz…”

 

DAİMA GÜLÜMSEYİN…