TÜİK, 2’nci çeyrek iş gücü istatistiklerini açıkladı. Buna göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2025 yılı 2’nci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 106 bin kişi artarak 3 milyon 34 bin kişi oldu. İşsizlik oranı 0,3 puanlık artış ile yüzde 8,6 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 7, kadınlarda yüzde 11,6 oldu.

İstihdam edilenlerin sayısı 2025 yılı 2’nci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 41 bin kişi azalarak 32 milyon 435 bin kişi, istihdam oranı ise 0,2 puanlık azalış ile yüzde 48,9 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 66,1 iken, kadınlarda yüzde 32,1 olarak gerçekleşti. İş gücü, 2025 yılı 2’nci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 65 bin kişi artarak 35 milyon 469 bin kişi, iş gücüne katılma oranı ise değişim göstermeyerek yüzde 53,5 olarak gerçekleşti. İş gücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 71,1, kadınlarda ise yüzde 36,3 oldu.

GENÇ NÜFUSTA İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 15,9 OLDU

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre 0,7 puanlık artış ile yüzde 15,9 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 11,7, kadınlarda ise yüzde 23,7 olarak gerçekleşti.

​​​​​​​

Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı 2025 yılı 2’nci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre tarım sektöründe 95 bin kişi, sanayi sektöründe 156 bin kişi azalırken, inşaat sektöründe 36 bin kişi, hizmet sektöründe 174 bin kişi arttı. İstihdam edilenlerin yüzde 14’ü tarım, yüzde 20,3’ü sanayi, yüzde 6,8’i inşaat, yüzde 58,9’u ise hizmet sektöründe yer aldı. İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2025 yılı 2’nci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 1,2 saat azalarak 42,1 saat olarak gerçekleşti.

MEVSİM ETKİSİNDEN ARINDIRILMIŞ ATIL İŞ GÜCÜ ORANI YÜZDE 32 OLDU

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı 2025 yılı 2’nci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 3,5 puanlık artış ile yüzde 32 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 22,1 iken potansiyel iş gücü ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 20,2 olarak gerçekleşti.

Kaynak: DHA

İzmir Büyükşehir Belediyesi Destekli İstihdam Ofisi, kentte yaşayan nöroçeşitli bireyler için istihdam olanağı sağlanması ve iş koçluğu hizmeti verilmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Özellikle otizmli ve zihinsel engelli gençler ve aileleri için önemli bir hizmet yürüten Destekli İstihdam Ofisi, gençleri istihdam etmenin yanı sıra onları iş hayatına hazırlamak için de farklı bir çalışma yürütüyor. Bu kapsamda Dr. Gülser Vardarcı Kacar tarafından geliştirilen İŞ İN eğitimleri, Destekli İstihdam Ofisi’nde 2. grup dersleri ile devam ediyor. Gençlerin sosyal, iletişim ve işe uyum becerilerini geliştirmeyi amaçlayan programda iş koçları eşliğinde özgeçmiş hazırlama, iş arama süreci, iş hayatında nasıl davranılması gerektiği, mail atma, iş yeri kuralları gibi kapsamlı bir eğitim veriliyor. İki aylık eğitimi tamamlayacak gençler, sertifikalarını aldıktan sonra iş hayatına atılmaya hazır hale gelecek. İŞ İN’e kayıt ve bilgi için 0232 293 98 34-35 numaralı telefondan ya da destekliistihdam@izmir.bel.tr adresinden ulaşım sağlanabiliyor.

“Bu eğitimlerin kıymeti çok büyük”
Destekli İstihdam Ofisi ve İŞ İN’e ilişkin bilgi veren İzmir Büyükşehir Belediyesi Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü’nde görevli Özel Eğitim Uzmanı ve İş Koçu Büşra Alpayım, “İŞ İN, Dr. Gülser Vardarcı Kacar tarafından Türkiye’de ilk defa uygulanan ve Destekli İstihdam Ofisi’nde gelişimsel yetersizliği olan bireylerin iş arama süreçlerinde bilgi alabildikleri, bilgi ve becerilerini geliştirebildikleri bir eğitimi içeriyor. Proje kapsamında ilk grup derslerimiz nisan ayında tamamlandı. 10 kişiden oluşan 2. grup derslerimiz de temmuz ayında başladı. Türkiye’de ilk kez açılan ve ücretsiz iş koçluğu hizmeti veren Destekli İstihdam Ofisi, hem özel sektörde hem de belediye içindeki istihdam sürecinde aktif olarak rol alıyor ve bütün iş aşamalarında gençlerin yanında olarak istihdam edilmelerini ve hayata katılımlarını destekliyor. İŞ-İN eğitimlerinin Türkiye’deki ilke uygulaması da Destekli İstihdam Ofisi’nde yapıldı. İş öncesi becerilerin gelişimi ve iş arama süreci de dahil olmak üzere bu eğitimlerin kıymeti çok büyük. Çünkü burada sadece iş arama konusunu değil, selamlaşmayı, müdürlerle iletişim kurmayı, iş arkadaşlığı gibi konuları da eğitime dahil ediyoruz” dedi.

“Bu çalışma gerçekten çok önemli”
Nöroçeşitli gençlerin aileleri de İŞ İN eğitimlerinin ilk günü yapılan tanışma toplantısına katıldı. 31 yaşındaki Arda Feroğlu’nun babası Ender Feroğlu, “Oğlum otizmli, liseyi bitirdi. Yıllardır bir mücadelenin içindeyiz. Ben 45 yılımı eğitime veren bir öğretmenim. Yıllardır engelli bireylerle ilgili konularda çalışma yapan sivil toplum kuruluşlarında görev aldım. Belediyemizin başlattığı bu çalışma gerçekten çok önemli. Çocuklarımızın topluma kazandırılması ve sosyalleşmesi için bu tür çalışmalarda yer alıp istihdam edilmesi çok faydalı. Bu projeyi duyduk ve müracaat ettik. Sonuçların gençlerimiz için çok olumlu olacağına inanıyorum” diye konuştu.

“Büyük bir nimet oldu”
26 yaşındaki Arınç Erbaş’ın annesi Sultan Erbaş ise “Bizim gibi ailelerin çok ihtiyacı olan bir proje. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin bu çalışması bizim için büyük bir nimet oldu. Böyle desteklere ihtiyacımız vardı. CV hazırlama, iş hayatına hazırlama, ortama hazırlama, insanlarla tanışma ve sosyal hayatın içinde olma konularında ellerinden gelen her türlü çabayı gösteriyorlar” ifadelerini kullandı. Arınç Erbaş ise eğitimlerin ardından kafede çalışmak istediğini ve iş arayacağını belirtti.

“Diğer belediyelere de örnek olsun”
28 yaşındaki Kaan Gürbüz’ün babası Temel Gürbüz de “Bu çalışmayı çok güzel buluyorum ve takdir ediyorum. Bu çocukların topluma kazandırılması lazım. İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne teşekkür ediyorum. Umarım diğer belediyelere de örnek olur. Çünkü bu toplumumuzun çözülmesi gereken bir problemi ve toplumsal duyarlılık gerektiriyor. Hepimiz taşın altına elimizi sokmalıyız” dedi.

Türkiye’de ilk kez uygulandı
Dr. Gülser Vardarcı Kacar, doktora çalışmasında geçerlilik ve güvenilirlik analizlerini tamamlayarak İzmir’de yaşayan nöro-çeşitli bireyler ile zihinsel engellilerin istihdam süreçlerini desteklemeyi amaçlayan bir geçiş eğitimi programı geliştirdi. Bu program, doktora çalışmasının ardından Türkiye’ye uyarlanarak ilk kez İzmir Büyükşehir Belediyesi Destekli İstihdam Ofisi bünyesindeki nöroçeşitli gençlere uygulandı. Programın sürdürülebilirliğini sağlamak ve daha geniş kitlelere ulaşmasını desteklemek amacıyla, Destekli İstihdam Ofisi bünyesinde görev yapan iş koçlarına eğitmenlik sertifikası verilerek programın yaygınlaştırılması hedeflendi. Bu doğrultuda İŞ İN, hem istihdam öncesi becerilerde destek verirken hem de istihdamın tüm süreçlerinde kapsayıcılığı güçlendirmeyi amaçlıyor.

Şirketler ürettikçe hem istihdam artacak hem büyüme hızlanacak; kilit üretimde, anahtar finansmanda güçlenecek. Çakır, finansman krizi çözülmezse bu gidişle üretim durur, istihdam kaybı artar, büyüme daha da yavaşlar” tespitinde bulunarak ekonomik çarkın sağlıklı işlemesinde kilit rolün üretimde gerçekleşeceğini, anahtarın ise finansmana erişim zorluğunu ortadan kaldırmak olduğunu söyledi. Şirketlerin finansmana erişiminde yaşanan sorunların piyasaya yansımalarına dikkat çekti:

“Şirketlerin sabit giderlerindeki artış ve tedarik sürelerindeki uzama nakit akışlarını zorlamakta, bu durum likidite krizini tetiklemekte, özellikle KOBİ’lerin krediye erişiminin yüksek faiz ve artan risk nedeniyle güçleşmesi sonucunda konkordatoya başvuran firma sayısında da artışlar gözlenmektedir.

Ek olarak Karşılıksız Çeklerde 2024 den bu yana gözlenen belirgin artış şirketlerin borç ödeme kapasitesinin düştüğünün ve ticari güvenin zayıfladığının en büyük delilidir” açıklamasını yaptı.

NAKİT PARA KRİZİ VE TESPİTLER
İş insanı kimliğiyle de bilinen Anahtar Parti İzmir İl Başkanı Hüseyin Çakır, birçok şirketin itibar kaybına uğramamak ve krediye erişim zorlukları nedeniyle ihtiyacı olan nakit paraya ulaşmak için, duran varlıklarından araç, gayrimenkul gibi varlıklarını değerlerinin oldukça altında (% 20-30 ) satmak zorunda kaldığını belirtti. Şirket sahipleri ve dolaylı olarak çalışanların servet kaybına uğradığını aktardı. Ayrıca tefecilik ve hatır senedi uygulamalarının çok arttığını gözlemlediğini, bunun da zincirleme iflas riskini doğurduğuna dair gözlemleri olduğunu paylaştı.

Bu sorunların gözlenmesini finansal piyasaların reel sektöre fon aktarma yeteneğini bütünüyle kaybetmesine bağlayan Çakır, yatırımcıların birikimlerini yüksek faiz nedeniyle kamu borçlanma araçlarına (Devlet İç Borçlanma Senetleri-DİBS) yönelttiğini dile getirdi. Bu nedenle piyasanın reel sektör yerine kamu harcamalarına kaynak sağladığını, fakat KOBİ’lerin nefes alamadığı gibi; TOBB’un öncülüğünde yakın zamanda organize edilen “Nefes Kredisi” tutarlarının düşük, vadelerin kısa, daha önemlisi krediye ulaşımda kayırmacılık algısı nedeniyle beklentilerin hayal kırıklığına uğradığını söyledi.

Piyasadaki finansman krizinin uzun vadeli yatırım araçları yönünde de bozucu etkilerine değine Çakır, bu durumun en önemli göstergesinin borsada yatırımcı sayısında gözlenen düşüş olduğunu, ekonomide düzelme beklentisinin kaybolmasının yatırımcının borsaya güvenini azalttığını anlattı.  BİST 100 endeksinin yatırımcısına reel anlamda getiri sağlayamadığına, üstelik borsada yabancı payının da %50’den %36’lara kadar azaldığına, borsanın piyasa payını artıran ve geçmişte yatırımcıya cazip kazanç fırsatları sunan Halka Arz sayısının da 2020’den bu yana büyük ölçüde azaldığını vurguladı.

Anahtar Partinin çözümlerinin gündeme gelmesi gerektiğini dile getiren Hüseyin Çakır finansmana erişim sıkıntısının jeopolitik riskler, enerji fiyatları ve belirsizlikler gibi küresel ölçekte bozulmalarla birleşmesinin, üretim maliyetlerini artırıp karlılığı azalttığını vurguladı. TCMB’nin “Merkezin Güncesi” notlarından “Petrol fiyatlarında 10 $’lık artış, enflasyonu 1,2 puan, cari açığı ise 2,6 milyar $ artırıyor” bilgisini paylaşarak çarpıcı bir örnek verdi.

ANAHTAR PARTİNİN VİZYONU
Hüseyin Çakır, tespitlerini aktardığı finans krizi hakkında partisinin politikalarına değindi. “Ekonomik güven erozyonu Anahtar Partiyle durdurulacak, tutarlı politikalarla kamuoyu güveni sağlanacaktır” diyerek partinin çözüm önerilerini kamuoyuyla paylaştı.

ANAHTAR PARTİ’DEN FİNANSMANA ERİŞİM SORUNUNU ÇÖZECEK 5 ÖNERİ:
1. Finansal Altyapı ve Sermaye Piyasalarında Reform: Finansal sistemde şeffaflık ve hukukun üstünlüğü sağlanacak, şirket tahvillerine vergi teşvikleri getirilecek, şirketlerin anonim şirket statüsüne geçişleri için teşvikler oluşturulacaktır

2. KOBİ ve Reel Sektörün Finansmana Erişimi: Eximbank kredileri revize edilecek, KOBİ’lere düşük faizli vadeleri uzun, tutarları nakit ihtiyaçlarını karşılayacak kredi imkânları sunulacak, tedarik zinciri finansmanı güçlendirilecektir.

3. Dijitalleşme ve Finansal Teknoloji (FinTech) Gelişimi: Şirketlere finansal teknoloji çözümleri sunulacak ve dijital ödeme sistemleri teşvik edilecektir.

4. Vergi ve Maliye Politikaları: Vergi adaletine dayalı reformlar yapılacak, enflasyon muhasebesi yeniden düzenlenecektir.
​​​​​​​
5. Yatırım Teşvikleri ve Yapısal Dönüşüm: Yeşil, dijital ve sosyal dönüşüm yatırımları önceliklendirilecek, şirketlerin sorunlarının çözümünde üniversite-sanayi işbirliği ve Ar-Ge desteklenmelidir.